Uitnodigen en de Waarde van een helder NEE

Zinvol NEE zeggen wanneer je ergens toe uitgenodigd wordt. Daar kwam ik deze week uitgebreid over te spreken met vriendin/collega-ondernemer/trainer-coach Margarita Bernal (foto), tijdens het derde Retourtje Groningen van dit jaar. Het werd een mooie reis, met volop uitwisseling van het type ‘Hoe doe jij dat?’.

Eén van de uiteenlopende onderwerpen die we al reizend aansneden, was de Kunst van het Uitnodigen. Voortkomend uit de wens om een idee groter te laten groeien dan jezelf en je eigen plezier. Om het zichtbaar en deelbaar te maken, om het Scale en Impact te geven.

Een heldere, zorgvuldige en passende uitnodiging is een feest om JA op te zeggen, en te genieten wat je samen gaat beleven. Maar hoe vaker je in aanmerking komt om ergens toe uitgenodigd te worden, hoe groter de kans dat je behalve die Vrolijke uitnodigingen ook voor meer Minderfeestelijke uitnodigingen wordt gesteld.

Vooral die Minderfeestelijke uitnodigingen neem ik in dit verhaal eens onder de loep. En vooral ook in wat het Oplevert om NEE te zeggen als je (= dus ook steeds ik) wordt uitgenodigd voor iets wat jou niet te doen staat. Of op een manier die jou niet dient. Waarbij ik zoals gebruikelijk benieuwd ben:

… en hoe doe jij dat?

Dit is wat ik de laatste tijd heb beleefd im Bereich der Minderfeestelijke uitnodigingen:

Veel uitnodigingen tot samenwerking die heden ten dage circuleren, zijn bewust of onbewust Onhelder. Veel uitnodigingen zijn Onzorgvuldig tot stand gekomen. Vaker dan ik zou hopen lees ik uitnodigingen ook als Oneigenlijk. En treden die drie vormen gelijktijdig op, waarbij de Onhelderheid je het zicht op de Onzorgvuldigheid en Oneigenlijkheid ontneemt.

*

Onhelder
Met Onhelder bedoel ik dat niet duidelijk is Waartoe je wordt uitgenodigd. Wat je kunt verwachten en wat er van jou verwacht wordt.

Wat ik doe wanneer ik onhelderheid herken: ik spreek mijn dankbaarheid uit voor de uitnodiging en meld dat ik over onvoldoende informatie beschik om een keuze te maken. En als het me mogelijk interessant lijkt, vraag ik wat ik graag weten wil om me een compleet beeld te kunnen vormen. En een helder JA of NEE te kunnen doen klinken.

Voorbeeld van een (zeer gewenst) antwoord op verzoek om opheldering:

“Naar aanleiding van vragen […], leek het ons goed om jullie nog even een mail te sturen over het aanstaande weekend in juni [….] Waar nodigen we jullie voor uit? […]”

Onzorgvuldig
Met Onzorgvuldig bedoel ik dat je in het ongewisse blijft over Waartoe je precies wordt uitgenodigd. Wat staat er te gebeuren, waarom word precies jij daar verwacht, en niet iemand anders die, bijvoorbeeld, bij je in de straat woont? En waarom precies voor dit initiatief. Wat heeft de ander jou zien doen, dat maakt dat precies jij de man of vrouw bent om samen mee op pad te gaan? Of: voorbijgaand aan de tijd en aandacht die de uitnodiging zelf vraagt, en de investering die van jou als tegenpartij wordt verwacht.

Wat ik doe wanneer ik onzorgvuldigheid herken: ik spreek mijn dankbaarheid uit voor de uitnodiging en meld dat ik er prijs op stel te begrijpen hoe de uitnodiging tot stand gekomen is, Of en Waarom ik de aangewezen persoon ben. Soms met als bonus een toelichting op hoe of waarmee je me een plezier doet. Als er een aandachtig antwoord volgt, bedank en overweeg ik opnieuw. Bij geen antwoord of herhaalde onzorgvuldigheid bedank ik.

Amusant-treurig voorbeeld: 

“Geachte relatie,
 
Ik nodig u van harte uit voor de interactieve kennissessie ‘Participatiewet & Wet Werk en Zekerheid’ op maandag 6 juli. Hopelijk mag ik U dan verwelkomen.
 
Voor meer informatie en hoe u zich kunt aanmelden verwijs ik u naar de bijlage.” 

En bij nadere navraag:

“Geachte mijnheer van Elshout,
 
Zover ik kan beoordelen bent u bekend als ondernemer bij de gemeente Den Haag en -of Werkgeversservicepunt. Vandaar deze uitnodiging.
<einde bericht>”
Oneigenlijk

Met Oneigenlijk bedoel ik dat je wordt uitgenodigd voor iets waarbij de waardeuitwisseling niet deugt, of zonder de benodigde aandacht wordt voorgesteld. Waarbij je wordt aangesproken op een tekort dat je misschien nog niet eens ervoer voor je de uitnodiging ontving. En dat kan een tekort aan van alles zijn. Vaak een tekort aan geld (loterijen), tijd (allerlei machines), rust en ruimte (vakanties naar verre oorden), zekerheid (verzekeringen, beleggingsproducten), aandacht (die gaan wij aan je besteden, of aan je bedrijf, wil je even schokken?), gezondheid (restless legs e.a.), gezelschap (dating sites, sektes), spanning (casino), ideeën (entertainment), zingeving (war games), moreel besef, nuwel de lijst is schier eindeloos.

Of uitnodigingen waarin je geen, of gaandeweg steeds minder, vrijheid wordt gelaten om je eigen keuze te bepalen (‘NRC-tje, meneer?’), of eigenlijk geen ruimte voor wat jij kunt brengen (Mooie titels die u moet hebben, nota bene van het Filosofie Magazine). Of waarin je iets wordt voorgeschoteld dat bezijden elke haalbaarheid of wenselijkheid is op het grotere geheel.

Ook interessant is de variant waarin je het tekort van iemand anders mag opvullen of compenseren, of waarin jij iemand anders’s risico mag dragen (Zo werken veel prijsvragen en wedstrijden, vooral in de creatieve sector.. mooi voorbeeld: Red Dot Awards). Of samenwerkingen waarin je eigenlijk zelf de waarde geacht wordt te leveren om daar vervolgens zelf voor te betalen. Je betaalt je eigen feestje.

En de Aap in de Mouw, waar de uiteindelijke uitnodiging doelbewust voor iets heel anders is, dan wat je in eerste instantie wordt voorgeschoteld.

Wat ik doe wanneer ik oneigenlijkheid herken: als ik vermoed dat de verzender open staat voor een heroverweging van de uitnodiging, meld ik dit en doe ik een tegenvoorstel. Als ik vermoed dat de oneigenlijkheid doelbewust is, of te groot om te overbruggen, is het antwoord NEE. Ik wil niet wat jij wilt.

Voorbeeld (fragment uit een reactie van mijn hand, op een uitnodiging die ik als oneigenlijk interpreteerde):

“… Ik begrijp dat hoe ik het wil ‘anders’ is, en dat dat ingewikkeld is. Ik heb wel eerder principieel besloten dat ik geen risico wil dragen zonder uitzicht op rendement. En geen risico op me wil nemen, dat voor mijn idee niet het mijne is. Financieel, energetisch of in tijd – in het klein en in het groot…

Aan die helderheid hecht ik veel waarde, en ik maak mijn keuzes overeenkomstig.

Wat onverlet laat dat ik je bijzonder hartelijk wil bedanken voor je uitnodiging, de waarde die je in mijn werk en verhaal ziet, en de aandacht waarmee je naar mijn wensen hebt willen kijken. “

*

Alleen
Duidelijk NEE zeggen is een kwetsbaarder operatie dan ik veel mensen hoor denken.Soms voel ik me na zo’n NEE even heel alleen. Omdat ik samen behalve soms moeilijk ook heel erg leuk vind. Omdat ik houd van mogelijkheden. Van experimenten. Omdat ik vast ook wel eens iets tekort kom waar iemand anders in kan voorzien en waar een bepaalde waarde of tegenprestatie tegenover staat.

Regelmatig voel ik de behoefte om in zo’n situatie te delen wat ik heb meegemaakt. Om te checken of ik er inderdaad goed aan heb gedaan NEE te zeggen. Meestal werkt dat niet zo goed. Dan leidt het tot wat drama-kwartetten waar niemand wat mee op schiet. Of ik krijg alsnog te horen dat het stom, te principieel of arrogant is dat ik NEE gezegd heb.

Voorbeeld:

Tijdens de opbouw van de tentoonstelling van NEW HORIZONS bij Panorama Mesdag belde eens om 17u iemand van TV-West met de communicatiemedewerkster van het Panorama. Ze waren toevallig in de buurt en wilden nog even wat opnamen maken. Er was tot die tijd nog niet zoveel aandacht voor de expo geweest, ik was ter plaatse toen ze belden, dus op zich…

Maar… ik wilde 1) op tijd thuis zijn voor het eten, want had dat al toegezegd, 2) de tentoonstelling was nog niet af en compleet en 3) zo toevallig even binnen komen rausen leek me een garantie voor een slap item. Dus ik stelde voor dat ze beter een andere keer konden terugkomen, zodat we elkaar in Rust en Ruimte konden ontmoeten. In eerste instantie leverde dat vooral Rep en Roer op, en verwijten. Uiteindelijk kwam de filmploeg een week later alsnog, om een zorgvuldig en mooi rechtdoend item te maken, waar ik nog altijd met veel plezier naar terugkijk.

Vruchten plukken
De beste oplossing die ik tot nu toe heb gevonden, is terugkomen bij mijn eigen tevredenheid. Vaststellen dat ik recht heb gedaan aan wat ik belangrijk vindt. Aan de liefde en aandacht waarmee ik werk, en de waarde die ik daaraan toedicht. Een weloverwogen NEE voegt daar aan toe.

En wat ik ook steeds weer merk, is dat die NEE doorreist tot in de verste hoeken van het universum. Waar het steeds opnieuw ruimte maakt voor nieuwe en andere uitnodigingen waar ik Heel Graag volmondig JA op zeg.

En dus oefen ik dankbaar in het verzamelen en zorgvuldig NEE-zeggen, en leer ik tegelijkertijd:

  • Steeds aandacht te hebben voor de waarde die achter de uitnodiging schuilgaat;
  • In dankbaarheid de verbinding levend te houden zonder concessies te doen aan mijn eigen reis;
  • Telkens fine te tunen hoe ik vorm wil geven aan mijn reis en leven, en daarvoor durven staan;
  • Herkennen hoe ik wél uitgenodigd wil worden;
  • Eraan bijdragen dat dat ook gebeurt;
  • Zodat ik steeds sneller herken wanneer dit gebeurt, en;
  • Hoe ik zelf toenemend helder, zorgvuldig en integer anderen kan uitnodigen;
  • Hoe ik een helder JA te laten klinken, want dat is in essentie dezelfde vaardigheid;
  • Hoe ik ook anderen kan uitnodigen NEE te zeggen wanneer wenselijk en nodig.

En ben ik dankbaar voor alle gelegenheid tot oefening die in dezen op me toekomt.

*

Dank je wel Margarita, voor de ruimte om tijdens de treinreis dit onderwerp te kunnen onderzoeken, en voor al het andere moois en potentieel moois waaraan we raakten. Wie weet ontpoppen andere gespreksthema’s die we aansneden zich ook nog eens tot een uitgebreid verhaal. Je zult ze dan vast herkennen 🙂

20160211_Margarita

Advertenties

Over Bruno van den Elshout

Kunstenaar en strategisch conceptontwikkelaar
Dit bericht werd geplaatst in Gedachtekronkels, Handreikingen, Helderheidsvinding, Hersenspinsels, Human scale, Nieuws, Synchroniciteit en getagged met , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Een reactie op Uitnodigen en de Waarde van een helder NEE

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s