Transcriptie vertelling Voorbij de Waan

…zoals voorgedragen op 20 december 2015 in de Kloosterkerk in Den Haag, waar ter gelegenheid van de adventsperiode op dat moment vier grote NEW HORIZONS tentoongesteld werden.

“Voorbij de waan. Dat begint ermee kort toe te lichten wat ik onder die waan versta. In zijn algemeenheid is de waan een ‘gedachte die niet op waarheid berust’, en meestal één waar je wél in gelooft, tenzij je eraan voorbij kunt zien.

En het bijzonder bedoel ik met de waan: het idee dat we van alles te kort komen. Geld, tijd, ruimte, liefde. Het werken aan NEW HORIZONS heeft me geleerd te zien dat die overvloedig beschikbaar zijn, wanneer je durft – jezelf toestaat – dat te geloven en ernaar te handelen.

NEWHORIZON_3478_20120524_22h00

“For true love is inexhaustible; the more you give, the more you have. And if you go to draw at the true fountainhead, the more water you draw, the more abundant is its flow.” – Antoine de Saint-Exupéry

Rust en Ruimte. En de wens om die te kunnen opzoeken en ervaren, in de hectiek van het alledaagse leven. Die wens bracht mij in de zomer van 2011 bij het idee om de horizon te gaan fotograferen. Heel het jaar 2012 lang, op ieder uur van iedere dag. En nacht. 8.785 foto’s van precies hetzelfde uitzicht, samen een alternatief ooggetuigeverslag van het verstrijken van een jaar.

Ik weet niet of en hoe dat idee tot me gekomen zou zijn, als mijn zoontje (toen bijna 2 jaar oud) niet op een zomerse dag in de verte had gewezen en een boot voor een vliegtuig had aangezien. Van de ene op de andere seconde, herinnerde ik me hoe ik Rust en Ruimte al zo lang als ik me kan herinneren heb gezocht en gevonden door de duinen over te steken. Voeten in het zand, haren in de wind. Met de blik op oneindig.

Dat uitzicht nu vast te kunnen leggen, in al zijn onwaarschijnlijke verschijningsvormen. Het leek me heerlijk. En dus bouwde ik in de kerstvakantie van 2011 samen met projectpartner (en fototechnicus) Roelof de Vries een machine die precies dát zou gaan doen. Het was een spannende exercitie, die uiteindelijk op de valreep slaagde: op oudejaarsdag 2011 om 18h was het apparaat in minimale functionaliteit inzetbaar. Met ruitenwisser, verwarming, sproei-installatie en internetverbinding.

Heel 2012 lang verscheen ieder uur een nieuwe foto op de website. Steeds met de horizon exact in het midden, als symbool voor de gelijktijdigheid en gelijkplaatsigheid van Hemel en Aarde zoals ik daarin geloof. Recht de zee op, met open vizier. Kwetsbaar, maar ook ultiem krachtig. Met resultaten die niets anders beoogden dan een heel klein stukje alledaagse werkelijkheid te in al haar pracht te tonen. Poëtisch en wonderlijk zoals zij kan zijn.

Maar zodra het jaar ten einde liep, bleek het fotograferen van de horizon pas het begin. Niet meer dan de eerste stappen in kennismaking. Met de horizon als symbool van thuis, als portaal van de verste verte en reflectie van het dichtbijste dichtbij.

Dat onderzoek kreeg vorm in de wens om NEW HORIZONS in boekvorm beschikbaar te maken. Als vormvaste uitnodiging om Rust en Ruimte te ervaren. Als eerbetoon aan de grenzeloze mogelijkheden en het avontuur dat zich ontvouwt wanneer je er gehoor aan geeft.

2.012 exemplaren in een eenmalige oplage, in een monumentale uitvoering: een uitdaging waarvan al snel duidelijk werd dat het € 100.000 zou gaan kosten om te realiseren. Hoe dat voor elkaar te krijgen, wist ik op dat moment niet. Maar gelovend dat alles waar je ten volle in gelooft, ophoudt onmogelijk te zijn – Moest het kunnen. De vraag was Hoe. Een deel van het antwoord was: zodanig dat iedereen die zich bij dit project betrekt, op wat voor manier dan ook, er plezier aan beleeft.

Met dat vertrekpunt begon ik aan mijn reis. Een reis die ik openstelde voor iedereen die ervan horen wilde. Een reis die uiteindelijk ook inhoudelijk zijn weg in het boek gevonden heeft. Want de financiering was niet het enige avontuur. Ik wilde ook weten wat de horizon me nog meer te vertellen had dan Rust, Ruimte en Schoonheid.

En dus parkeerde ik op 10 april 2013 om middernacht een stoel op het strand. Samen met projectpartner Lie van Schelven (binnen NEW HORIZONS mijn Wingflyer) had ik bedacht te horizon een etmaal lang te beleven. Om te zien wat dat zou brengen: heel lang naar de horizon kijken zoals ik daar ook toekomstige boekeigenaren toe wilde uitnodigen. Wat gebeurt er dan?

Hoewel we stil zaten en zwegen, voelde het kijken naar de horizon als reizen. Tijdreizen, plaatsreizen, gedachtereizen. Voorbij de grip van tijd en ruimte. Voorbij gangbare tegenstellingen. Far beyond. Het werd me duidelijk dat niet alleen het maken van het boek een avontuur zou zijn – het zou ook het verhaal worden dat we met de beelden te vertellen hadden.

En dus stelde ik een verhaallijn samen waarop ik samen met projectpartner Rob van Hoesel (in de rol van grafisch vormgever) de beeldselectie inspireerde. Een universeel reisverhaal, in eerste instantie geënt op mijn ervaringen tijdens een eerder project waarvoor ik een jaar lang door alle (toen) 27 lidstaten van de Europese Unie reisde. Van thuis naar thuis, met alle belevenissen, ontmoetingen en uitdagingen die samen de reis vormden. Vlak voor de drukgang bleek de reis een Levensreis voor te stellen. Met Meesterschap als richtpunt: het realiseren van je doelen. Maar uiteindelijk met het doorgeven van leven als Eindbestemming, voorafgaand aan je Thuiskomst.

Parallel aan de inhoudelijke zoektocht, nodigde het boekmaken me ook uit om te onderzoeken hoe ik de druk van mijn eigen ambitie kon combineren met de wens om Rust en Ruimte te ervaren. Wat daarvoor nodig is. Voor mij is dat: weten waar ik vandaan kom en weten waar ik wordt verwacht. En vast te stellen dat alleen beslissingen die ik vanuit Rust en Ruimte neem, van wezenlijke waarde kunnen zijn. Me zullen brengen waar ik wil geraken. Wat niets meer of minder is dan te worden wie ik kan en wil zijn.

Het lijkt alsof we afdwalen van de horizon. Het is daarom belangrijk om te melden dat deze energie en inzichten voor mij één op één met het horizonproject verweven zijn. Het kijken naar de horizon herinnert mij aan de belofte van overvloed waarin ik geloof: dat er van alles, altijd en overal genoeg is. En dat als ik anders ervaar, dat ik dan iets nog niet weet. Of nog niet voldoende helder heb. En dat me dáár dan werk te doen staat: in die opheldering, niet in het compenseren of fixen van het tekort dat ik ervaar.

Binnen die sfeer werkte ik met acht projectpartners aan NEW HORIZONS als kunstwerk-in-boekvorm. Een monumentaal object, en toch eenvoudig in voorkomen. Robuust en delicaat. Vrijblijvend maar uiterst zorgvuldig bedacht en gemaakt.

Veel mensen die het doorbladeren, gaan spontaan glimlachen. Wat zij in de beelden en in de beelden herkennen, is per persoon verschillend. Maar wie met aandacht kijkt, kan niet anders dan genieten van de schoonheid. Van de horizon en van het leven.

Want dat is NEW HORIZONS geworden: een levenswerk. Mijn levenswerk, maar ook een werk van leven. Een organisch geheel, dat voor veel mensen betekenis heeft. Veel meer dan de som der delen: papier, lijm en inkt. Maar die via heel veel routes raakt aan persoonlijke levensverhalen. Via de techniek van de camera, het drukken en het binden. Via de afbeeldingen van de horizon en hun autonome zeggingskracht. Via de reis die het boek heeft afgelegd en via de reis die het boek in beeld brengt.

Om daar ten volle bij stil te staan, heb ik tijdens de tentoonstelling van NEW HORIZONS bij Panorama Mesdag (9 november 2014 – 8 maart 2015) twee maanden lang iedere werkdag in het museum doorgebracht, omringd door mijn eigen horizons. “Ik ben er”, noemde ik die onderneming. Een onderzoek naar de waarde van Onverdeelde Aandacht. Zo was ik twee maanden lang beschikbaar om op mijn werk te worden aangesproken door wie dat wilde. En had ik twee maanden gelegenheid voor de finale uitwisseling en afstemming met mijn werk. Daarna zou het af zijn.

Dat dat ook zo was, merkte ik tijdens een bijeenkomst op de laatste dag van mijn aanwezigheid. Los van elkaar meldden twee bezoekers dat de horizons voor hen ‘Leven’ symboliseerden. Mijn werk zat er op.”

Nawoord: “Dat de horizons tijdens de adventsperiode in de Kloosterkerk te zien waren, heb ik beleefd als een grote eer. Ik merk dat veel kerkbezoekers, net als veel niet-kerkbezoekers overigens, zoeken naar troost en heelheid. Naar een gevoel onderdeel te zijn van een groter geheel. Naar leven. De horizon nodigt mij ertoe uit dat te doen en ervan te genieten, en ik ben even blij als trots om die uitnodiging door te kunnen geven aan wie haar herkent.”

NEWHORIZONS_Kloosterkerk_20151225

Eerste Kerstdag 2015, met vier nieuwe horizons

Meer over NEW HORIZONS lees je op www.newhorizonsahead.nl

Advertenties

Over Bruno van den Elshout

Kunstenaar en strategisch conceptontwikkelaar
Dit bericht werd geplaatst in Droom en werk, Expositie, Lezing, Nieuws, Synchroniciteit en getagged met , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s